Khoá Wharton không dành cho kỹ sư, và đó là lý do FDE nên học

Trang Coursera của Business Foundations Specialization ghi rõ khoá này dành cho ai: doanh nhân, chủ doanh nghiệp nhỏ, quản lý và tư vấn viên. Kỹ sư không có trong danh sách đó. Nhưng chính vì vậy mà FDE nên học.

Thử hình dung một buổi họp với giám đốc tài chính của khách. Họ hỏi “dự án này đổi con số nào của chúng tôi?”, còn kỹ sư chỉ trả lời được bằng latency và độ chính xác của model. Nhiều khi dự án chững lại ở đúng khoảnh khắc đó, chứ không phải ở phần code.

Khoá của Wharton nhắm đúng vào chỗ hổng đó. Nó dạy nền tảng kế toán, marketing, tài chính và vận hành, vừa đủ để bạn nói chuyện bằng ngôn ngữ của người ký hợp đồng.

Một chương trình đã chạy hơn mười năm

Wharton công bố chuỗi khoá này ngày 11/2/2015. Họ ghép bốn khoá của Foundation Series vốn đã có sẵn với một dự án capstone. Khoá đầu tiên, Introduction to Marketing, mở ngày 6/4/2015, do ba giáo sư Barbara Kahn, David Bell và Peter Fader phụ trách.

Capstone đã đổi theo thời gian. Bản 2015 cho học viên làm dự án với đối tác doanh nghiệp để giải một bài toán thực tế. Bản hiện tại yêu cầu học viên lập chiến lược go-to-market cho một bài toán kinh doanh có thật. Coursera ước tính phần lớn người học xong trong khoảng sáu tháng, theo nhịp tự học.

Sáu tháng là khá dài với một kỹ sư đang chạy deployment. Vì thế thứ tự học quan trọng hơn việc học hết.

Vì sao nên bắt đầu từ kế toán?

Khoá Introduction to Financial Accounting do Brian J. Bushee dạy, mất khoảng 16 giờ. Mục tiêu của khoá được nói thẳng: học xong, bạn đọc được ba báo cáo tài chính phổ biến nhất. Với FDE, đây là kỹ năng dùng được ngay ở khách hàng, nên học trước những phần còn lại.

Thử hình dung bạn deploy một agent xử lý hoá đơn cho một công ty logistics. Báo cáo kết quả kinh doanh của họ vẫn có lãi. Nhưng báo cáo lưu chuyển tiền tệ cho thấy tiền từ hoạt động kinh doanh âm, vì khoản phải thu cứ tăng: khách của họ trả tiền chậm.

Nếu không đọc được hai báo cáo này, bạn sẽ chào dự án theo kiểu “tiết kiệm giờ công”. Còn nếu đọc được, bạn sẽ thấy agent giúp xuất hoá đơn nhanh hơn, tiền về sớm hơn, và đó mới là chỗ giám đốc tài chính đang lo. Cùng một hệ thống, nhưng lời đề xuất thứ hai trúng vào vấn đề người ra quyết định đang gặp.

Thứ tự học cho người đang làm dự án

Sau kế toán, bạn nên học phần nào gần với công việc hiện tại nhất. Nếu đang deploy vào quy trình nội bộ như kho, chăm sóc khách hàng hay xử lý chứng từ, hãy học vận hành. Nếu khách muốn dùng AI để bán hàng tốt hơn, hãy học marketing. Tài chính để sau, khi bạn bắt đầu phải viết business case cho các dự án lớn hơn.

Capstone nên để cuối cùng và đừng bỏ qua. Hãy coi nó như bài tập ghép bốn mảng vừa học vào một kế hoạch, một việc khá gần với điều FDE phải làm khi muốn khách mở rộng một pilot.

Ba ý đáng giữ lại

Ý đầu tiên là lợi nhuận và dòng tiền là hai chuyện khác nhau. Một khách hàng có lãi vẫn có thể thiếu tiền mặt, và dự án của bạn có thể có giá trị vì nó đánh vào phần thiếu đó. Phải đọc được cả ba báo cáo thì bạn mới thấy khác biệt này, và đó là lý do khoá của Bushee nên đứng đầu danh sách.

Ý thứ hai là mỗi phòng ban của khách dùng một bộ con số riêng. Chuỗi khoá phủ bốn mảng ứng với bốn bộ phận bạn sẽ gặp: marketing, tài chính, kế toán, vận hành. Biết ai đo bằng gì, bạn sẽ chọn được metric cho bản đánh giá đầu tiên trước cả khi viết dòng code nào.

Ý thứ ba là go-to-market là một kỹ năng của kỹ sư chứ không chỉ của người bán hàng. Capstone bắt bạn trả lời: sản phẩm này đến tay ai, bằng con đường nào, và vì sao họ trả tiền. FDE nào trả lời được câu đó thì phản hồi gửi về cho product sẽ có trọng lượng hơn hẳn.

Đưa vào CV thế nào cho đúng?

Coursera cấp một chứng chỉ để bạn gắn lên LinkedIn hoặc CV. Bản thân chứng chỉ chỉ là tín hiệu nhẹ. Thứ khiến người tuyển FDE dừng lại đọc là bằng chứng bạn dùng được kiến thức ấy.

Vì thế hãy viết lại các dòng mô tả dự án theo ngôn ngữ kinh doanh. “Xây pipeline OCR” nên thành “rút ngắn chu kỳ xuất hoá đơn, giảm khoản phải thu cho khách”. Khi tin tuyển dụng ghi “business acumen” hay “làm việc với stakeholder cấp lãnh đạo”, bài capstone go-to-market là thứ bạn mang vào buổi phỏng vấn để chứng minh.

Khoá này không thay được một tấm bằng MBA, và bạn cũng không cần tới mức đó. Chỉ cần đến buổi họp sau, khi giám đốc tài chính nhắc đến khoản phải thu, bạn hiểu ngay họ đang nói về dự án của mình.